เกษียณแล้วเงินพอไหม 3 คำถาม

คำถามว่าเกษียณแล้วเงินพอไหม แยกได้เป็น 3 คำถาม ต้องมีเงินเท่าไร มีแล้วจะใช้อย่างไรให้อยู่ได้นาน และถ้ายังลงทุนต่อหลังเกษียณ จะรับมือตลาดขึ้นลงอย่างไร บทนี้ใช้โจทย์เดียวตอบทั้ง 3 ข้อ

โจทย์ตัวอย่าง

อายุ 40 มีเงินเก็บเพื่อเกษียณ 1,000,000 บาท ออมเพิ่มเดือนละ 20,000 บาท และเพิ่มยอดออมปีละ 5% อยากเกษียณตอนอายุ 60 แล้วใช้เดือนละ 40,000 บาทตามค่าเงินวันนี้ไปจนถึงอายุ 90

คำถามที่ 1 ต้องมีเงินเท่าไร

ตามสมมติฐานท้ายบท โจทย์นี้มีเงิน 18.9 ล้านบาทตอนอายุ 60 ใช้ได้ถึงอายุ 90 และยังเหลือ 217,857 บาท แต่ตัวเลขนี้ไม่ใช่เป้าที่ใช้ได้กับทุกคน ตารางด้านล่างเปลี่ยนโจทย์ทีละข้อ

เปลี่ยนจากโจทย์ตัวอย่าง	เงินหมดตอนอายุ	ใช้ได้สูงสุดต่อเดือน	ต้องเริ่มออมต่อเดือน
ไม่เปลี่ยน	90	40,100	20,000
มีบำนาญประกันสังคมเดือนละ 11,500 บาท	95	45,200	16,700
มีบำนาญเดือนละ 20,000 บาท	100	49,100	14,300
เสียค่าธรรมเนียม 1% ต่อปี	83	31,100	27,100
เงินเฟ้อ 3.5% แทน 2.5%	81	28,900	29,700

เงินหมดตอนอายุ เมื่อออมและใช้เงินตามโจทย์ตัวอย่าง
ใช้ได้สูงสุดต่อเดือน เป็นค่าเงินวันนี้ ถ้าออมตามโจทย์และใช้ไม่เกินเท่านี้ เงินอยู่ถึงอายุ 90
ต้องเริ่มออมต่อเดือน เป็นยอดออมเดือนแรกที่ทำให้ใช้เดือนละ 40,000 บาทได้ถึงอายุ 90 โดยยังเพิ่มยอดออมปีละ 5%

บำนาญในตารางคิดอย่างไร

บำนาญประกันสังคม ผู้ประกันตนมาตรา 33 ที่ส่งเงินสมทบครบ 180 เดือน อายุครบ 55 ปี และความเป็นผู้ประกันตนสิ้นสุดลง ได้บำนาญรายเดือน 20% ของค่าจ้างเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้าย และเพิ่มอีก 1.5% ทุก 12 เดือนที่ส่งเกิน 180 เดือน ส่งครบ 35 ปีจึงได้ 50%
ค่าจ้างที่ใช้คิดไม่เกินเพดาน ซึ่งอยู่ที่ 17,500 บาทตั้งแต่ปี 2569 เพิ่มเป็น 20,000 บาทตั้งแต่ปี 2572 และ 23,000 บาทตั้งแต่ปี 2575 คนที่อายุ 40 ในปี 2569 และเกษียณตอนอายุ 60 ใช้เพดาน 23,000 บาทได้ครบ 60 เดือน ถ้าค่าจ้าง 60 เดือนสุดท้ายถึงเพดานทุกเดือนและส่งครบ 35 ปี จะได้เดือนละ 11,500 บาท คำนวณของตัวเองได้ที่เครื่องคิดบำนาญประกันสังคม
บำนาญข้าราชการที่เป็นสมาชิก กบข. คิดจากเงินเดือนเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้าย คูณเวลาราชการ หารด้วย 50 แต่ไม่เกิน 70% ของเงินเดือนเฉลี่ยนั้น บำนาญ 20,000 บาทในตารางเป็นตัวอย่าง ประกันบำนาญและค่าเช่าก็นับเป็นรายได้หลังเกษียณได้เหมือนกัน

ตารางนี้บอก 3 อย่าง

ในโจทย์นี้ ค่าธรรมเนียม 1% ต่อปีทำให้เงินหมดเร็วขึ้น 7 ปี มากกว่าที่บำนาญประกันสังคมยืดออกไป 5 ปี ก่อนเลือกกองทุนจึงควรดูค่าธรรมเนียมรวมคู่กับผลตอบแทนย้อนหลัง
รายได้หลังเกษียณลดเงินที่ต้องออม ในโจทย์นี้ เมื่อนับบำนาญประกันสังคม 11,500 บาท ยอดเริ่มออมลดจาก 20,000 เหลือ 16,700 บาทต่อเดือน ก่อนใช้เครื่องคิดเกษียณตัวไหน ดูก่อนว่ามีช่องรายได้หลังเกษียณหรือไม่
เงินเฟ้อ 3.5% แทน 2.5% ทำให้เงินหมดเร็วขึ้น 9 ปี เงินเฟ้อคุมไม่ได้ แต่เลือกได้ว่าเงินที่ยังไม่ต้องใช้จะลงทุนต่อหลังเกษียณ แทนการฝากธนาคารทั้งก้อน

คำถามที่ 2 มีแล้วจะใช้อย่างไรให้อยู่ได้นาน

เครื่องจำลอง 3 ถังแบ่งเงินก้อนตามเวลาที่จะได้ใช้ ค่าเริ่มต้นเป็นแบบนี้

ถัง 1 สภาพคล่อง เงินฝาก 3 เท่าของค่าใช้จ่ายต่อปี
ถัง 2 สร้างรายได้ ตราสารหนี้หรือสินทรัพย์ที่จ่ายปันผล 7 เท่าของค่าใช้จ่ายต่อปี
ถัง 3 เติบโต หุ้นระยะยาว ใส่เงินที่เหลือทั้งหมด

ขนาดถังคิดจากค่าใช้จ่ายก่อนหักรายได้หลังเกษียณ ถ้าเงินก้อนไม่พอ เครื่องจำลองใส่ถัง 1 ก่อน แล้วจึงใส่ถัง 2 เท่าที่เหลือ ทุกปีถอนใช้จากถัง 1 ก่อน ไม่พอจึงถอนจากถัง 2 และถัง 3 จากนั้นเติมถัง 1 จากถัง 2 และเติมถัง 2 จากถัง 3 ตามค่าใช้จ่ายของปีถัดไป เท่าที่ถังต้นทางมีเงิน ขนาดถังปรับได้ตามแผนของแต่ละคน

ช่องค่าใช้จ่ายของเครื่องจำลองเป็นค่าใช้จ่ายต่อเดือนตอนเริ่มเกษียณ ในโจทย์นี้ 40,000 บาทตามค่าเงินวันนี้ เมื่อเพิ่มตามเงินเฟ้อ 2.5% ต่อปีไป 20 ปี เท่ากับเดือนละ 65,545 บาทตอนอายุ 60 เครื่องจำลองคิดเป็นรายปีและให้ผลตอบแทนแต่ละถังต่างกัน ตัวเลขจึงไม่เท่ากับตารางในบทนี้ เครื่องจำลองใส่รายได้หลังเกษียณได้ และมีเส้นเทียบว่าถ้าฝากธนาคารทั้งก้อน เงินจะหมดตอนอายุเท่าไร

คำถามที่ 3 ตลาดขึ้นลง รับมืออย่างไร

ในแผนจริง ปีที่หุ้นตกเลื่อนการขายจากถัง 3 ออกไปได้ ถ้าเงินในถัง 1 และถัง 2 ยังพอใช้ จึงไม่ต้องขายหุ้นตอนราคาลง
ถัง 1 ใหญ่ขึ้น รอตลาดฟื้นได้นานขึ้น แต่เงินส่วนที่โตช้าก็มากขึ้นตาม
เครื่องจำลองเติมเงินข้ามถังทุกปีตามกติกาเดิม ไม่เลื่อนตามภาวะตลาด และใช้ผลตอบแทนคงที่ทุกปี ตัวเลขที่ได้จึงยังไม่รวมปีที่ตลาดตก

สมมติฐานของตาราง

เงินเก็บตั้งต้น 1,000,000 บาท ออมเดือนละ 20,000 บาท ฝากปลายเดือน และเพิ่มยอดออมปีละ 5%
ผลตอบแทนคงที่ 7% ต่อปีก่อนเกษียณ และ 4% ต่อปีหลังเกษียณ คิดทบต้นรายเดือนด้วยอัตราต่อเดือน (1 + r)^(1/12) − 1 โดย r เป็นผลตอบแทนต่อปี
ค่าใช้จ่าย 40,000 บาทต่อเดือนตามค่าเงินวันนี้ เพิ่มตามเงินเฟ้อ 2.5% ต่อปีนับจากวันนี้ ปรับปีละครั้ง ปีแรกหลังเกษียณจึงเป็นเดือนละ 65,545 บาท
หลังเกษียณ แต่ละเดือนคิดผลตอบแทนจากยอดต้นเดือนก่อน แล้วรับบำนาญและหักค่าใช้จ่ายตอนสิ้นเดือน
บำนาญคงที่ทุกเดือน ไม่ปรับตามเงินเฟ้อ เริ่มรับตอนอายุ 60
แถวค่าธรรมเนียมลดผลตอบแทนลง 1 จุดทั้งก่อนและหลังเกษียณ เหลือ 6% และ 3%
ไม่รวมภาษี
ใช้ได้สูงสุดปัดลง และต้องเริ่มออมปัดขึ้นเป็นหลักร้อย ค่าที่แสดงจึงพอถึงอายุ 90 ทุกแถว อายุที่เงินหมดนับเป็นปีเต็ม
ตรวจตัวเลขด้วยการจำลองยอดเงินทีละเดือน